Jednoosobowa spółka z o.o. a ZUS: ile płaci jedyny wspólnik

Jedyny wspólnik spółki z o.o. podlega ZUS i w 2026 r. płaci co najmniej 2 618,87 zł miesięcznie: 1 788,29 zł składek społecznych i 830,58 zł składki zdrowotnej. Z dobrowolną składką chorobową jest to 2 757,34 zł. Obowiązek powstaje od dnia wpisu spółki do KRS albo od dnia nabycia udziałów, a jedyny wspólnik nie korzysta z ulgi na start, preferencyjnych składek ani Małego ZUS Plus.

Składki płaci sam wspólnik, a ich kwota nie zależy od wyniku spółki. Spółka bez ani jednej faktury oznacza dla jedynego wspólnika ten sam ZUS co spółka z dużą sprzedażą. Dlatego liczba wspólników to jedna z pierwszych decyzji przy rejestracji spółki z o.o. i przy zakupie gotowej spółki. Niżej wyjaśniamy, skąd biorą się te kwoty i co je zmienia.

Czym jest jednoosobowa spółka z o.o.

Spółka jednoosobowa to spółka kapitałowa, której wszystkie udziały należą do jednego wspólnika (art. 4 § 1 pkt 3 KSH). Taka osoba może sama założyć spółkę. Wyjątek dotyczy jednego przypadku: spółki nie może zawiązać wyłącznie inna jednoosobowa spółka z o.o. (art. 151 § 2 KSH). Spółka może też stać się jednoosobowa później, na przykład gdy jeden wspólnik odkupi udziały od drugiego.

Nadal jest to osobny podmiot. Spółka ma własny majątek i własne długi, a wspólnik za te długi nie odpowiada. Różnice dotyczą przede wszystkim ZUS oraz kilku formalności, które opisujemy na końcu.

Dlaczego jedyny wspólnik płaci ZUS

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych wprost uznaje wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność (art. 8 ust. 6 pkt 4). Dlatego podlega on obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu, a do tego zdrowotnemu. Liczy się sam fakt posiadania wszystkich udziałów, a nie to, czy wspólnik pracuje w spółce albo pobiera z niej pieniądze.

Ulgi nie obejmują tej grupy, bo przepisy odsyłają do innej kategorii. Preferencyjna podstawa (art. 18a) i Mały ZUS Plus (art. 18c) dotyczą osób z art. 8 ust. 6 pkt 1, czyli prowadzących działalność na podstawie Prawa przedsiębiorców. Ulga na start przysługuje przedsiębiorcy będącemu osobą fizyczną. Wspólnik spółki należy do osobnego punktu tego przepisu.

Składki ZUS jedynego wspólnika w 2026 r.

Podstawa składek społecznych to co najmniej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (art. 18 ust. 8 ustawy), czyli 5 652 zł w 2026 r. Składka zdrowotna liczy się inaczej: to 9% od przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z czwartego kwartału poprzedniego roku, czyli od 9 228,64 zł (art. 79 ust. 1 i art. 81 ust. 2za ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej). W tym przypadku nie ma znaczenia, jaką formę opodatkowania wybrała spółka.

Składka chorobowa to dodatkowe 138,47 zł. Jest dobrowolna (art. 11 ust. 2), ale bez niej nie ma zasiłku chorobowego ani macierzyńskiego z tego tytułu. Rocznie jest to 31 426,44 zł bez chorobowej. Kwoty zmieniają się co roku, bo zależą od wynagrodzeń ogłaszanych przez państwo. Wyższa podstawa jest możliwa, bo przepis mówi o kwocie zadeklarowanej, nie niższej niż minimum.

Od kiedy płacić ZUS i jak się zgłosić

Ubezpieczenia obejmują jedynego wspólnika od dnia wpisania spółki do KRS albo od dnia nabycia udziałów i trwają do wykreślenia spółki lub zbycia wszystkich udziałów (art. 13 pkt 4a). Przy nowej spółce liczy się więc data wpisu, a przy zakupie gotowej spółki od jednego wspólnika data nabycia udziałów, a nie data wpisu zmian do KRS.

1. Zgłoś siebie w ZUS jako płatnika składek na formularzu ZFA.
2. Zgłoś siebie do ubezpieczeń na formularzu ZUA. Jeśli masz inny tytuł, który zwalnia Cię ze składek społecznych, wystarczy zwykle ZZA, czyli samo ubezpieczenie zdrowotne.
3. Zrób to w ciągu 7 dni od powstania obowiązku (art. 36 ust. 4 ustawy).
4. Składki opłacaj co miesiąc, do 20. dnia następnego miesiąca (art. 47 ust. 1 pkt 4).

Formularze ZFA i ZUA składa wspólnik jako osoba fizyczna, a nie spółka. To nie to samo co ZUS ZPA, który dotyczy spółki jako płatnika składek za pracowników. Przy rejestracji spółki ZPA i upoważnienie PEL-ZUS przygotujemy na życzenie, ponieważ są potrzebne, gdy spółka ma zatrudniać ludzi.

Kiedy jedyny wspólnik płaci mniej: etat i inne tytuły

Obowiązek nie znika, ale może się zmienić, jeśli masz inny tytuł do ubezpieczeń. Decyduje art. 9 ustawy, a najczęstsze są trzy sytuacje.

• Pracujesz na etacie w innej firmie i podstawa Twoich składek w przeliczeniu na miesiąc wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie. Ubezpieczenia emerytalne i rentowe obowiązują wtedy tylko z etatu, a z tytułu spółki możesz przystąpić do nich dobrowolnie.
• Pracujesz na etacie za mniej niż minimalne wynagrodzenie. Składki z tytułu spółki są wtedy nadal obowiązkowe (art. 9 ust. 1a).
• Masz też inną działalność, na przykład JDG. Takie tytuły nie sumują się automatycznie, a kolejność i możliwość wyboru określa art. 9.

Składka zdrowotna działa inaczej, bo opłaca się ją z każdego tytułu odrębnie (art. 82 ust. 1). Dlatego w pierwszych dwóch przypadkach ta kwota pozostaje. Kto ma dwie jednoosobowe spółki, także płaci ją od każdej z nich. Ubezpieczenia społeczne nie obejmują też okresu, na który działalność spółki została zawieszona (art. 13 pkt 4a). Twoją sytuację trzeba przeliczyć przed podjęciem decyzji, bo kilka tytułów naraz łatwo ocenić błędnie.

Czy drugi wspólnik usuwa obowiązek ZUS

Tak, bo przepis mówi o jedynym wspólniku. W spółce z dwoma wspólnikami sam udział nie rodzi składek ZUS. ZUS przez lata traktował jednak wspólnika z prawie wszystkimi udziałami jak jedynego wspólnika, nazywając go wspólnikiem dominującym.

Sąd Najwyższy w uchwale z 21 lutego 2024 r. (III UZP 8/23) uznał, że wspólnik z 99% udziałów w spółce dwuosobowej nie jest jedynym wspólnikiem i nie podlega z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym. Tę samą linię SN potwierdził w wyroku z 19 lutego 2025 r. (II NSNc 1/24), wydanym na skargę nadzwyczajną Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Według tego stanowiska definicja spółki jednoosobowej z KSH obowiązuje także w ubezpieczeniach społecznych, więc jedynym wspólnikiem jest ten, kto ma wszystkie udziały.

Nie jest to jednak prosta recepta. Orzeczenia dotyczą konkretnych spraw, a drugi wspólnik musi naprawdę być wspólnikiem: ma prawa, może domagać się dywidendy, głosuje i przegląda dokumenty spółki. Dlatego decyzję o udziałach podejmuje się z myślą o tym, kto faktycznie ma być współwłaścicielem. Warto też pamiętać, że bez innego tytułu nie będziesz mieć ubezpieczenia zdrowotnego z samego udziału w spółce.

Czy jedyny wspólnik może zatrudnić się we własnej spółce

W orzecznictwie przyjmuje się, że umowa o pracę jedynego wspólnika z jego własną spółką nie tworzy zwykłego stosunku pracy, bo trudno mówić o podporządkowaniu samemu sobie. Taka umowa nie zastąpi więc składek z tytułu spółki. Inaczej wygląda sprawa wynagrodzenia z powołania do zarządu: przy takim wynagrodzeniu należna jest składka zdrowotna (art. 66 ust. 1 pkt 35a ustawy o świadczeniach), ale samo powołanie nie tworzy składek społecznych. W spółce jednoosobowej jest to jednak dodatkowy koszt ponad obowiązek wspólnika, a nie sposób na jego uniknięcie.

Inne szczególne zasady spółki jednoosobowej

Poza ZUS są trzy zasady, o których warto wiedzieć od początku.

• Jedyny wspólnik sam wykonuje uprawnienia zgromadzenia wspólników (art. 156 KSH), czyli na przykład sam zatwierdza sprawozdanie finansowe. Zapisuje to w uchwale.
• Jego oświadczenia składane spółce wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 173 § 1 KSH).
• Gdy jedyny wspólnik jest też jedynym członkiem zarządu, jego umowy ze spółką wymagają aktu notarialnego (art. 210 § 2 KSH). Dotyczy to na przykład pożyczki lub najmu.

Jeśli dopiero porównujesz formy działalności, zobacz tekst spółka z o.o. czy JDG. Rejestrację w S24 możemy przygotować za 999 zł netto, a Ty podpiszesz dokumenty online. Liczbę wspólników ustal przed złożeniem wniosku, bo jej późniejsza zmiana to już sprzedaż udziałów. Pozostałe terminy po wpisie znajdziesz w poradniku o obowiązkach po założeniu spółki.